บัวโฟม: ที่มาของลวดบัวในสถาปัตยกรรมไทย

บัวโฟมคือบัวประดับอาคารที่เชื่อมโยงกับคำช่างโบราณอย่าง “ลวดบัว” เหมาะกับผู้อ่านที่อยากเข้าใจที่มาของบัวในสถาปัตยกรรมไทย ก่อนเลือกดูงานบัวประดับจากโฟม EPS สำหรับอาคารปัจจุบัน

บัวโฟมเกี่ยวข้องกับ “ลวดบัว” อย่างไร?

คำในงานช่างไทยจำนวนมากไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ แต่มีรากจากการใช้งานจริงและการเปรียบรูปทรงกับสิ่งที่พบในธรรมชาติ “ลวดบัว” และ “บัว” เป็นตัวอย่างชัดเจน เพราะเป็นคำที่ใช้เรียกองค์ประกอบประดับในงานสถาปัตยกรรมมาอย่างยาวนาน

ในงานช่างโบราณ “ลวดบัว” ใช้เรียกฐานรองของสิ่งก่อสร้างที่มีการตกแต่ง ต่อมาคำนี้ถูกเรียกให้สั้นลงเหลือ “บัว” จึงกลายเป็นคำที่คุ้นในงานประดับอาคาร งานฐาน และรายละเอียดของสถาปัตยกรรมไทย

เมื่อแนวคิดนี้เดินทางมาถึงงานอาคารยุคใหม่ บัวประดับอาคารจึงไม่ได้เป็นแค่เส้นตกแต่งผิวอาคาร แต่ยังสืบต่อภาษารูปทรงจากงานสถาปัตยกรรมไทยเดิม บัวโฟมคือรูปแบบหนึ่งของบัวประดับที่นำโฟม EPS มาเกี่ยวข้องกับงานก่อสร้างและงานตกแต่งอาคาร

ทำไมถึงเรียกว่า “บัว”?

คำว่า “บัว” ในงานสถาปัตยกรรมไทยเกี่ยวข้องกับรูปทรงและคติความหมายของดอกบัว โดยเฉพาะในส่วนฐานของเจดีย์หรือฐานพระพุทธรูป ซึ่งมักทำเป็นรูปวงกลมคล้ายดอกบัว

ดอกบัวเป็นสัญลักษณ์ในคติทางพุทธศาสนา สื่อถึงผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เมื่อนำมาใช้กับฐานของสิ่งก่อสร้าง รูปทรงดอกบัวจึงช่วยยกระดับความหมายขององค์ประกอบนั้น ไม่ได้เป็นเพียงฐานรองทางโครงสร้างเท่านั้น

เพื่อให้รูปทรงบัวเห็นชัดขึ้น ช่างไทยโบราณจึงเพิ่มเส้นคาดรอบฐาน เรียกว่า “ลวดบัว” เส้นนี้ช่วยสร้างมิติ เน้นสัดส่วน และทำให้เห็นความต่างของบัวคว่ำกับบัวหงายได้ชัดขึ้น

ลวดบัวใช้ทำอะไรในสถาปัตยกรรมไทย?

ลวดบัวมีบทบาทสำคัญในส่วนฐาน เพราะช่วยให้ฐานมีลำดับชั้นและรายละเอียดที่อ่านรูปทรงได้ชัดขึ้น ในเจดีย์ ฐานไม่ได้เป็นเพียงส่วนรองรับน้ำหนัก แต่ยังช่วยยกความสำคัญของสิ่งก่อสร้างให้เด่นขึ้นด้วย

เจดีย์เป็นสิ่งก่อสร้างทรงสูงที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่สักการะและระลึกถึงพระรัตนตรัย พบได้ทั่วไปในดินแดนที่พระพุทธศาสนาเผยแผ่ไปถึง ฐานของเจดีย์จึงเป็นองค์ประกอบหลัก ทั้งด้านหน้าที่และความหมาย

เหนือจากฐาน งานสถาปัตยกรรมไทยยังมีการจัดชั้นของรูปทรงให้ไล่ระดับขึ้นไป การเรียงชั้นเหล่านี้แฝงคติทางพุทธศาสนาตามแรงศรัทธาของผู้สร้าง และกลายเป็นเอกลักษณ์หนึ่งของศิลปะสถาปัตยกรรมไทย

บัวคว่ำกับบัวหงายคืออะไร?

บัวคว่ำและบัวหงายเป็นการอ่านทิศทางของรูปทรงบัวในองค์ประกอบฐาน งานลวดบัวช่วยขับเส้นให้เห็นว่ารูปทรงนั้นหันลักษณะอย่างไร เมื่อมีเส้นคาดและสัดส่วนชัดขึ้น ผู้ดูจึงแยกชั้นและทิศทางของบัวได้ง่ายขึ้น

เส้นคาดรอบฐานช่วยสร้างมิติและเน้นสัดส่วนให้เห็นชัดว่าเป็นบัวคว่ำหรือบัวหงาย

บัวประดับอาคารเปลี่ยนจากอดีตถึงปัจจุบันอย่างไร?

สถาปัตยกรรมไทยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจากวิวัฒนาการที่ยาวนาน และได้รับอิทธิพลจากศรัทธาต่อพระพุทธศาสนา ความเชื่อนี้ส่งผลให้งานช่างไทยพัฒนาศิลปะหลายแขนง โดยเฉพาะงานสถาปัตยกรรมที่เต็มไปด้วยรายละเอียดเชิงสัญลักษณ์

จากเดิมที่บัวเกี่ยวข้องกับฐานเจดีย์ ฐานพระพุทธรูป และลำดับชั้นของสิ่งก่อสร้าง แนวคิดเรื่องบัวได้ขยายมาสู่งานประดับอาคารในยุคปัจจุบัน บัวจึงไม่ใช่เพียงของตกแต่ง แต่เป็นองค์ประกอบที่มีที่มา มีภาษา และมีความหมายทางสถาปัตยกรรม

เมื่อวัสดุและเทคโนโลยีเปลี่ยนไป บัวประดับอาคารบางรูปแบบผลิตด้วยการผสานวัสดุที่มีคุณสมบัติเฉพาะ โดยอาศัยการคิดค้น พัฒนา และวิจัยจากนักออกแบบที่ทำงานร่วมกับวิศวกร เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์สำหรับผู้ใช้งานจริง

บัวโฟมต่างจากการมองบัวเป็นของตกแต่งทั่วไปอย่างไร?

ถ้ามองเฉพาะผิวหน้า บัวอาจดูเหมือนเส้นตกแต่งอาคาร แต่เมื่อย้อนกลับไปดูที่มา บัวมีความเกี่ยวข้องกับฐาน รูปทรงดอกบัว คติทางพุทธศาสนา และภาษาช่างที่ใช้สืบต่อกันมา

บัวโฟมเป็นบัวประดับอาคารที่เกี่ยวข้องกับเส้นทางของบัวจากอดีตสู่ปัจจุบัน และเกี่ยวข้องกับงานที่ผสานวัสดุโฟมในงานก่อสร้าง

• บัวมีรากจากคำว่า “ลวดบัว” ในงานช่างโบราณ
• ลวดบัวช่วยเน้นมิติและสัดส่วนของฐาน
• รูปทรงบัวสัมพันธ์กับคติทางพุทธศาสนา
• บัวประดับอาคารยุคใหม่ต่อยอดจากองค์ประกอบเดิม
• บัวโฟมเกี่ยวข้องกับการนำโฟม EPS มาใช้ในงานก่อสร้างและตกแต่ง

ถ้าจะอ่านต่อหรือดูสินค้าที่เกี่ยวข้อง ควรไปหน้าไหน?

ถ้าต้องการอ่านภาพรวมของโฟม EPS และการใช้งานในกลุ่มต่าง ๆ ดูต่อได้ที่ โฟมอีพีเอส หรือถ้าต้องการดูหน้าสินค้าที่ตรงกับเรื่องบัวประดับอาคาร ไปที่ คิ้วบัวโฟม

สำหรับผู้อ่านที่ต้องการทำความรู้จักกลุ่มบริษัทผู้ผลิตโฟม EPS ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ เกี่ยวกับโปลิโฟม หรือสอบถามฝ่ายขาย โทร 062-070-5557, LINE @polyfoam และดูสาขาได้ที่ สาขาโรงงานโฟม