โฟมคืออะไร รู้จักโฟม EPS และ PSP ก่อนเลือกใช้งาน

โฟมคืออะไร โฟม PS มีทั้งแบบ EPS และ PSP ซึ่งต่างกันที่วิธีทำให้ขยายตัว รูปแบบการขึ้นรูป และงานปลายทาง เช่น โฟมแผ่น โฟมก้อน บรรจุภัณฑ์ กล่อง หรือถาดใส่อาหาร

โฟม EPS คืออะไร?

โฟม EPS หรือ Expanded Polystyrene Foam คือโฟม PS ที่ใช้ก๊าซ Pentane(C5H12) เป็นตัวทำให้ขยายตัว เมื่อรับความร้อนจากไอน้ำ (Steam) เม็ดวัตถุดิบจะกลายเป็นเม็ดโฟมสีขาว ก่อนนำไปขึ้นรูปต่อ

การขึ้นรูปโฟม EPS ทำได้ 2 ลักษณะ คือ อัดเป็นชิ้นงานตามแม่พิมพ์ และอัดเป็นก้อนสี่เหลี่ยมโฟมก้อน จากนั้นจึงนำไปตัดเป็นโฟมแผ่นตามความหนาที่ต้องการ

โฟม PSP ต่างจากโฟม EPS ยังไง?

โฟม PSP ทำจากเม็ดพลาสติก PS ที่ผ่านสกรูความร้อน ระหว่างที่เม็ดพลาสติกหลอมตัวจะเติมก๊าซ Butane(C4H10) ร่วมด้วย ทำให้ Polystyrene ขยายตัวประมาณ 20 เท่า แล้วฉีดออกมาเป็นแผ่นและเก็บเป็นม้วนคล้ายกระดาษ

หลังจากนั้นแผ่น PSP จึงถูกนำไปขึ้นรูปเป็นกล่องหรือถาดใส่อาหาร จุดต่างหลักของ EPS และ PSP คือวิธีขึ้นรูปหลังการขยายตัว EPS ขึ้นรูปเป็นชิ้นตามแม่พิมพ์หรือเป็นก้อนก่อนตัด ส่วน PSP ฉีดเป็นแผ่นม้วนแล้วขึ้นรูปต่อ

โฟมทำจากอะไร และมีอากาศเท่าไหร่?

พีเอสโฟมทั้ง EPS และ PSP ประกอบด้วยอากาศ 95-98% ส่วนที่เหลือ 2 – 5% คือเนื้อพลาสติกโพลีสไตรีน ซึ่งเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน

ทำไมโฟม EPS ถึงไม่ใช้สาร CFC?

CFC’s (Chlorofluoro carbons) เป็นสารประกอบคลอไรน์ ฟลูออไรน์ และคาร์บอน ซึ่งต่างจากโพลีสไตรีนที่เป็นเนื้อโฟม อีกทั้ง CFC’s มีจุดระเหยต่ำ จึงยากต่อการกักเก็บไว้ในเม็ดวัตถุดิบ

โฟม EPS ไม่เคยใช้สาร CFC’s ในกระบวนการผลิตตั้งแต่บริษัท BASF แห่งเยอรมันผลิตโฟม EPS ขึ้นเป็นครั้งแรก ตั้งแต่ปี 1952 สารที่ใช้ทำให้โฟม EPS ขยายตัวคือก๊าซเพนเทน ซึ่งไม่มีคลอไรน์

ส่วนโฟม PSP ในช่วงเริ่มแรกเคยมีการใช้สาร CFC’s แต่เมื่อสองทศวรรษที่ผ่านมา สาร CFC’s ถูกลดการใช้ลงทั้งในอุตสาหกรรมพลาสติกและอุตสาหกรรมเครื่องทำความเย็น ผู้ผลิตโฟม PSP จึงหันมาใช้ก๊าซบิวเทนแทนตั้งแต่ประมาณ 15 ปีที่ผ่านมา

ปัจจุบันสารที่ทำให้โฟมขยายตัวคือก๊าซเพนเทนและก๊าซหุงต้ม ทั้งสองชนิดเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอนเช่นเดียวกับพลาสติกโพลีสไตรีน และอยู่ในตระกูลเดียวกับก๊าซมีเทน อีเทน และโพรเพน

โฟมใช้แล้วนำไปทำอะไรได้บ้าง?

โฟม EPS ที่ใช้แล้วสามารถนำกลับไปผ่านกระบวนการรีไซเคิลได้ และยังมีการใช้งานอื่นตามลักษณะของเศษโฟมที่บดแล้ว

• ผสมดินเพื่อใช้ในการเพาะปลูก เศษโฟม EPS ที่บดแล้วช่วยให้ดินร่วนซุย และอากาศภายในเป็นประโยชน์ต่อรากพืช
• ผสมคอนกรีตสำหรับงานก่อสร้าง โฟม EPS มีคุณสมบัติเป็นฉนวนและมีน้ำหนักเบา เศษโฟมบดที่ผสมในคอนกรีตช่วยลดน้ำหนักวัสดุและช่วยรักษาอุณหภูมิของสถานที่ก่อสร้าง
• เผาเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง เมื่อเผาโฟม EPS ที่บดแล้วด้วยความร้อนสูงถึงประมาณ 1000 องศาเซลเซียล จะเป็นการเผาโดยปราศจากสารที่เป็นอันตรายต่อสภาพแวดล้อมโดยไม่ต้องใช้เชื้อเพลิงใดๆ โฟม EPS 1 กก. ให้พลังงานเท่ากับน้ำมัน 1.2 – 1.4 ลิตร

โฟมรีไซเคิลได้ไหม?

โฟม EPS และ PSP เป็นพลาสติกโพลีสไตรีน ซึ่งเป็นเทอร์โมพลาสติก (Thermoplastics) ทั้งสองประเภทจึงสามารถนำกลับมารีไซเคิลเป็นพลาสติกโพลีสไตรีนได้อีก

กระบวนการรีไซเคิลเริ่มจากบดเศษโฟมให้เล็กลง แล้วนำเศษโฟมบดไปหลอมหรืออัด การหลอมใช้สกรูความร้อน (Screw Extrusion) ที่มีอุณหภูมิสูงกว่าจุดหลอมเหลว ส่วนการอัดบดใช้ใบมีดระบบ Agglomeration ซึ่งได้รับความร้อนจากแรงดันและแรงเสียดทาน โดยมีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดหลอมเหลวของพลาสติก

พลาสติก PS จากการรีไซเคิลโฟมนำไปผลิตสินค้าได้ เช่น ตลับเทปเพลง ม้วนวีดีโอเทป ไม้บรรทัด กล่องดินสอ และจานรองแก้ว นอกจากนี้เศษโฟม EPS ที่บดแล้วสามารถนำกลับไปผสมกับเม็ดโฟมใหม่ แล้วผลิตเป็นโฟมซ้ำได้อีก

สถานการณ์รีไซเคิลโฟม PS ในไทยเป็นอย่างไร?

การรีไซเคิลโฟม PS ในเมืองไทยมีลักษณะคล้ายการรีไซเคิลพลาสติกทั่วไป ผู้ผลิตโฟมทั้ง EPS และ PSP มีศักยภาพนำกลับมาใช้ในกระบวนการผลิตระดับหนึ่ง เพื่อช่วยลดต้นทุนวัตถุดิบและจัดการของเสียจากการผลิต

อัตราของเสียในการผลิตโฟม EPS โดยเฉลี่ยไม่เกิน 5 % คิดเป็นปริมาณของเสียในแต่ละเดือนประมาณ 125 ตัน ส่วนอัตราของเสียในการผลิตโฟม PSP โดยเฉลี่ยไม่เกิน 20 % คิดเป็นปริมาณของเสียในแต่ละเดือนประมาณ 300 ตัน ความต่างนี้เกิดจากกรรมวิธีผลิตที่ไม่เหมือนกัน

นอกจากผู้ผลิตรีไซเคิลเอง ยังมีผู้รับซื้อเศษของเสียจากโรงงานผลิตโฟมเพื่อนำไปรีไซเคิลเป็นพลาสติก PS เกรดต่ำด้วย

การจัดเก็บโฟม PS จากสาธารณะในอดีตยังมีไม่มาก เพราะประชาชนทั่วไปขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโฟม PS โดยเฉพาะความเข้าใจผิดว่าโฟมรีไซเคิลไม่ได้ อีกปัจจัยคือโฟม EPS มักมีขนาดใหญ่แต่น้ำหนักเบา ทำให้ต้นทุนขนส่งสูงกว่าพลาสติกประเภทอื่น

กลุ่มฯ จึงประชาสัมพันธ์ข้อเท็จจริงและสร้างเครื่องอัดโฟมเพื่อลดขนาดโฟมที่จัดเก็บ ทำให้มีขนาดเล็กลงและได้น้ำหนักมากขึ้น เพื่อลดต้นทุนขนส่งไปยังโรงงานรีไซเคิล และช่วยให้การจัดเก็บโฟมกลับมารีไซเคิลมีมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

อุตสาหกรรมโฟม PS ในประเทศไทยเริ่มอย่างไร?

อุตสาหกรรมโฟม PS ในเมืองไทยเกิดขึ้นเมื่อกว่า 60 ปีมาแล้ว เริ่มจากการผลิตโฟม EPS ประเภทก้อนสี่เหลี่ยม (Block Molding) สำหรับใช้ทำผนังห้องเย็น (Cold Storage Panel)

ต่อมาเมื่ออุตสาหกรรมในประเทศเติบโตขึ้น การใช้โฟม EPS เพื่อบรรจุสินค้า โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเลคทรอนิคส์เพื่อการส่งออก เริ่มขึ้นในราวปี พ.ศ. 2520 จากนั้นมีการนำโฟม EPS ไปใช้ในการก่อสร้าง อาคาร คอสะพาน และถนนด้วย

ปัจจุบันมีผู้ผลิตวัตถุดิบ EPS ในประเทศ 5 ราย และผู้ผลิตโฟม EPS ประมาณ 25 ราย ผู้ผลิตส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล มีกำลังการผลิตโดยรวมประมาณ 2800 – 3000 ตันต่อเดือน

โฟม EPS ที่ผลิตส่วนใหญ่ใช้เป็นบรรจุภัณฑ์สำหรับเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเลคทรอนิคส์เพื่อการส่งออกเป็นหลัก นอกจากนี้กล่องโฟม EPS ยังใช้บรรจุอาหารทะเลแช่แข็งเพื่อส่งออก

โฟม PSP เริ่มมีขึ้นเมื่อประมาณ 15 ปีที่ผ่านมา มีผู้ผลิตวัตถุดิบหรือเม็ดพลาสติก PS ในประเทศ 5 ราย และผู้ผลิตโฟม PSP 10 ราย โดยมีเพียงรายเดียวที่ไม่ได้ตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ กำลังการผลิตโดยรวมปัจจุบันประมาณ 1300 – 1500 ตันต่อเดือน โฟม PSP ผลิตเป็นถาดหรือกล่องสำหรับใส่อาหารเป็นหลัก และมีสัดส่วนในการส่งออกประมาณ 30 %

อ่านต่อเรื่องโฟม EPS ที่เกี่ยวข้อง

หากต้องการดูประเภทสินค้าและการใช้งานต่อ สามารถอ่านหน้า โฟมอีพีเอส, โฟมแผ่น และ กล่องโฟม ได้ในเว็บไซต์ foamthai.net

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ฝ่ายขาย โทร 062-070-5557 หรือ LINE @polyfoam และดูสาขาได้ที่ สาขาโรงงานโฟม